Gepubliceerd op 12 juli 2026 om 06:36 uur
Een elektrotechnicus moet de aardingsweerstand van een telecommunicatiebasisstation controleren. De eis: minder dan 10 Ω voor een effectieve bliksembeveiliging. Traditioneel zou hij dit doen met de 3-puntsmethode (Fall-of-Potential): de aardaansluiting van het station van het systeem loskoppelen, twee hulpaardpennen op 20-40 meter afstand in de grond slaan, meetkabels uitleggen en de meting uitvoeren. Tijdsbesteding: 30-45 minuten per aardingspunt. En het station moet BUITEN BEDRIJF worden gesteld om de aarding los te koppelen — bij een 24/7-communicatie-infrastructuur onmogelijk.
Met een clamp-on-aardingsmeter zoals de Extech 382357: de tang wordt om de aardleiding geklemd, er wordt op een knop gedrukt en 5 seconden later staat de weerstandswaarde op het display. Geen aardpennen. Geen kabels uitleggen. Geen uitschakeling.
Waarom de traditionele 3-puntsmethode bestaat
Om weerstand te meten, moet je een bekende STROOM door de te meten weerstand sturen en de resulterende SPANNING meten. R = U / I. Klassiek bij elektrische weerstandsmeting met een ohmmeter: de twee meetpennen leveren stroom en spanning aan het weerstandselement.
Bij aardingsmeting wordt dat ingewikkelder. De aardingsweerstand ligt tussen de aardleiding en de „rest van de aarde“ — er is geen tweede meetpen die je gewoon kunt aansluiten. Klassieke oplossing (Fall-of-Potential sinds circa 1900):
- Aardleiding van de installatie loskoppelen van het systeem (E1).
- Hulpaardpen H op 20-40 m afstand in één richting in de grond slaan.
- Hulpaardpen S op 10-25 m afstand in dezelfde richting tussen E1 en H in de grond slaan.
- Wisselstroom (AC — niet DC, om polarisatie-effecten in de grond te voorkomen) door de kring E1-H sturen.
- Spanning tussen E1 en S meten.
- R = U / I.
Deze methode is nauwkeurig (een resolutie van 0.01 Ω is mogelijk), maar logistiek bewerkelijk. Aardpennen in de grond slaan is bij geasfalteerde of betonnen ondergrond bijna onmogelijk.
Clamp-on-principe: inductieve stroommeting
De Extech 382357 gebruikt een fundamentele truc: het instrument creëert zelf een testkring door een bekende stroom in de aardleiding te INDUCEREN (transformatorprincipe) en de resulterende stroom op een andere wikkeling te METEN.
Concreet: de tang heeft TWEE concentrische ferrietkernen:
- Kern 1 (zender): Genereert een sinusvormige wisselstroom van 128 Hz (de frequentie is belangrijk — niet 50 Hz, om netinterferentie te voorkomen).
- Kern 2 (ontvanger): Meet de geïnduceerde stroom in de aardleiding, die als reactie op het zenderveld gaat vloeien.
Uit de bekende zenderspanning en de gemeten ontvangerstroom berekent het instrument de aardingsweerstand volgens de wet van Ohm.
Belangrijke voorwaarde: het meetobject moet deel uitmaken van een GESLOTEN LUS met het aardingssysteem. Bij telecommunicatie-installaties met meerdere aardingen is dat altijd het geval. Bij geïsoleerde afzonderlijke aardingen (bijv. bij één enkele bliksemafleider zonder verdere verbinding) werkt de clamp-on-methode niet.
Technische specificaties
- Weerstandsbereik: 0,025 tot 1 500 Ω, resolutie 0,002 Ω (aan de onderkant).
- Auto-ranging: automatische bereikomschakeling.
- True-RMS AC-lekstroombereik: 0,2 mA tot 30 A, resolutie 1 mA.
- Tangopening: 23 mm — voldoende voor dikke aardleidingen (Cu 35 mm² en groter).
- Programmeerbare datalogging: 116 datapunten intern.
- Hi/Lo-alarmen: door de gebruiker instelbare grenswaarden voor snelle pass/fail-indicatie.
Grenswaarden voor verschillende toepassingen
Verschillende installaties hebben verschillende grenswaarden voor de aardingsweerstand:
- Bliksembeveiligingssystemen (DIN EN 62305): ≤ 10 Ω voor afzonderlijke bliksemaardingen.
- Industriële elektrotechniek (VDE 0100): ≤ 1-2 Ω voor installaties met RCD-beveiliging.
- Telecommunicatie-installaties: ≤ 5 Ω voor basisstations.
- Onderstations: ≤ 1 Ω voor hoogspanningsaardingen.
- Woningen: ≤ 100 Ω voor aardingen van eengezinswoningen (nauwelijks kritisch).
De 382357 met een bereik van 0,025-1 500 Ω dekt al deze toepassingen af.
True-RMS-lekstroommeting als bonus
Naast de weerstandsmeting kan het instrument ook AC-lekstroom meten (0,2 mA tot 30 A). Dit is een onafhankelijke functie — in plaats van weerstand te meten, meet het gewoon de stroom die door de aardleiding vloeit.
Waarom is dat belangrijk? Lekstromen boven 3-30 mA zijn doorgaans een symptoom van:
- Isolatiefout in een aangesloten apparaat.
- Vocht in of veroudering van condensatoren.
- Elektrolytische fout in motoren.
Een aardleiding met een lekstroom van 500 mA wijst op een ernstig isolatieprobleem ergens in de installatie. Een RCD-beveiliging zou afhankelijk van het type bij 30-300 mA aanspreken. Preventieve detectie van lekstromen voordat de RCD aanspreekt bespaart reparatiekosten.
Toepassingsgebieden
Onderhoud van bliksembeveiliging: Jaarlijkse controle van bliksemaardingen bij gebouwen, torens en windturbines.
Telecommunicatie-infrastructuur: Basisstations, datacenters, serverruimtes.
Onderhoud van industriële installaties: Fabrieken, energiecentrales, chemische installaties.
Onderstations en verdeelstations: Infrastructuur voor elektrische energie.
Spoorweginfrastructuur: Aardingen van bovenleidingen, aardingen van seinsystemen.
Jachthavens en marina’s: Aardingen van bootaansluitingen (veiligheid tegen elektrische schokken in het water).
Hernieuwbare energie: PV-installaties, windturbines.
Elektrisch onderhoud in ziekenhuizen: Medische ruimtes met eisen voor IT-netten.
Beperkingen van de clamp-on-methode
- Vereist een gesloten aardingskring: Bij geïsoleerde afzonderlijke aardingen zonder verbinding met andere aardingspunten werkt de methode niet.
- Lagere nauwkeurigheid dan Fall-of-Potential: doorgaans ±1,5% versus ±0,5% voor de 3-puntsmethode.
- Niet voor zeer lage weerstanden (onder 0,025 Ω): Hoogspanningsonderstations met aardingen in het sub-mΩ-bereik hebben andere methoden nodig.
- Niet voor controle bij eerste inbedrijfstelling: De aarding moet al op het systeem zijn aangesloten en een retourstroompad hebben.
Voor deze grensgevallen wordt nog steeds de traditionele Fall-of-Potential-methode gebruikt. Voor het merendeel van de onderhoudstoepassingen is de clamp-on-methode echter de duidelijke keuze.
Wat u voor uw geld krijgt
Extech 382357 clamp-on-aardingsmeter met True-RMS AC-lekstroomfunctie, weerstandsbereik 0,025-1 500 Ω met 0,002 Ω resolutie, lekstroombereik 0,2 mA tot 30 A, 23 mm tangopening voor dikke aardleidingen, programmeerbare datalogging van 116 datapunten, programmeerbare Hi/Lo-alarmen, auto-ranging, lcd-display, batterijvoeding, harde draagkoffer. 2 266 EUR.
Standaardinstrument voor elektrotechnici die routinematig aardingsonderhoud uitvoeren zonder de installatie uit te schakelen en zonder de mechanische inspanning van hulpaardpennen. Bij 20+ aardingspunten per onderhoudsronde bespaart de clamp-on-methode 5-10 uur arbeidstijd — de investering verdient zich in de commerciële praktijk snel terug.
Verder lezen: Extech 382357 clamp-on-aardingsmeter in de shop →