Gepubliceerd op 2 juli 2026 om 17:02 uur
Aarding is het stille veiligheidsmechanisme in elke elektrische installatie. Ze valt nooit op zolang ze functioneert — en als ze faalt, merkt men dat pas bij een storing, maar dan vaak met fatale gevolgen. Daarom is de aardingsmeting verplicht: volgens DIN VDE 0100 moet elke nieuwe installatie vóór de ingebruikname worden gekeurd, en volgens DGUV Vorschrift 3 wordt de keuring bij vaste installaties minstens om de vier jaar herhaald. Wat veel elektriciens onderschatten: de kwaliteit van de meting hangt in belangrijke mate af van de gebruikte meetmethode.
Waarom een eenvoudige weerstandsmeting niet volstaat
Wanneer een elektricien de weerstand van een aardelektrode met een standaard multimeter in 2-draadsmodus meet, meet hij niet alleen de aardelektrode — hij meet ook de weerstand van de twee meetsnoeren, de overgangsweerstanden aan de aansluitklemmen en alle contactvlakken van het gebruikte instrument mee. Bij een aardelektrode van 2 ohm met 0,5 ohm meetsnoerweerstand leest men 2,5 ohm af — 25 % te hoog. Omgekeerd kan zwerfspanning in de grond, die door naburige netwerken of spoorleidingen vloeit, een te lage waarde voorspiegelen. Beide fouten maken de keuring waardeloos.
De 4-draadsmethode (Fall of Potential)
De 4-draads aardingsmeter GRT300 werkt volgens de klassieke Fall-of-Potential-methode. Er worden vier aansluitingen gebruikt: twee voor de teststroom en twee afzonderlijk voor de spanningsmeting. Omdat de spanningsmeting vrijwel stroomloos verloopt, zijn de leidingweerstanden niet van invloed op de gemeten waarde. Het resultaat is de zuivere aardovergangsweerstand — de waarde die in de keuringsdocumentatie moet staan.
Bij de praktische meting worden twee hulpaardpennen (hulpstaaf en sondestaaf) in de grond gestoken, doorgaans op een afstand van 20 en 40 meter van het te keuren object. Het instrument stuurt een gedefinieerde stroom door het te keuren object en de hulpstaaf en meet de spanning aan de sonde. Uit deze configuratie wordt de aardingsweerstand berekend met de wet van Ohm — maar met een beslissend voordeel: de meting is ongevoelig voor zwerfstromen in de grond, omdat het meetsignaal een bepaalde signatuur heeft die door de ontvanger digitaal wordt gefilterd.
Wat het instrument technisch te bieden heeft
De GRT300 ondersteunt vier meetbereiken: 2 / 20 / 200 / 2000 Ω. Het laagste bereik is bedoeld voor hoogwaardige netaardingen in industriële installaties met een zeer lage vereiste weerstand (< 1 Ω voor bliksembeveiligingssystemen op blootgestelde locaties); het hoogste bereik voor landelijke woninginstallaties en kleine aardingen (tot 100 Ω toegestaan volgens DIN VDE 0100).
Automatische I- en P-spike-controle: Vóór elke meting controleert het instrument of de hulpelektroden correct zijn geplaatst. Als de contactweerstand van een hulpelektrode te hoog is (typisch bij zeer droge zandgrond of rots), wordt een waarschuwing gegeven — de meting zou anders onbetrouwbaar zijn.
Autoranging en automatische nulstelling: Het instrument stelt zichzelf in op het juiste meetbereik en compenseert interne offsetfouten. Daardoor blijft de handmatige afstelling door de gebruiker beperkt tot een minimum.
Meting van AC-aardspanning: Naast de eigenlijke weerstandsmeting registreert het instrument de wisselspanning die tussen de aardelektrode en de referentieaarde aanwezig is. Zwerfspanning boven ongeveer 10 V maakt de eigenlijke meting onnauwkeurig en wijst op netstoringen.
Lcd met twee regels: Gelijktijdige weergave van teststroom, spanningsval en de resulterende aardingsweerstand. De elektricien ziet in één oogopslag of de signaal-ruisverhouding voldoende is voor een betrouwbare meting.
Data-hold- en automatische uitschakelfunctie: De meetwaarde wordt vastgehouden, zodat de elektricien deze rustig kan noteren; het instrument schakelt zichzelf na inactiviteit uit om de levensduur van de batterijen te sparen.
Waar de 4-draadsmeter zijn waarde bewijst
Elektrotechnische installateurs: Opleveringskeuring van nieuwe installaties volgens DIN VDE 0100 deel 610. Zonder gedocumenteerde aardingsweerstand kan de installatie niet in gebruik worden genomen — en de documentatie moet zijn opgesteld met een geijkt, gespecificeerd instrument.
Herhalingskeuringen (DGUV Vorschrift 3): Om de vier jaar bij vaste installaties, jaarlijks bij verplaatsbare installaties. Een 4-draadsmeter is standaarduitrusting in de gereedschapskoffer van de keurder.
Bliksembeveiligingskeuringen: Bliksembeveiligingsinstallaties vereisen zeer lage aardovergangsweerstanden (streefwaarde onder 10 Ω, vaak echter aanzienlijk lager volgens DIN EN 62305). Alleen een 4-draadsinstrument bereikt de vereiste nauwkeurigheid in het lage weerstandsbereik.
Industriële installaties: Chemische installaties, tankstations, installaties met hoge schakelvermogens — allemaal met bijzondere aardingseisen. Regelmatige keuring is een voorwaarde voor de bedrijfsvergunning.
Fotovoltaïsche installaties en windenergie-installaties: DC-installaties en installaties met roterende generatoren hebben speciale aardingseisen; regelmatige hercontrole maakt deel uit van de onderhoudsplicht.
Zendmasten en radioinstallaties: HF-aardingsinstallaties vereisen zeer lage weerstandswaarden; de 4-draadsmethode is de enige methode om deze nauwkeurig te meten.
Kerk- en monumentenbescherming: Historische gebouwen met achteraf geïnstalleerde bliksembeveiligingsinstallaties vereisen een zorgvuldige keuring, omdat de aanpassing vaak in lastige bodemomstandigheden plaatsvindt.
Wat de kit bevat
De GRT300-kit bevat alle componenten voor de volledige veldmeting: meetapparaat met beperkt NIST-kalibratiecertificaat, meetsnoeren met krokodillenklemmen, 4 hulpaardstaven (twee hulpstaven plus twee reserve), harde koffer voor robuust gebruik in het veld, acht AA-batterijen van 1,5 V voor directe gebruiksklaarheid.
Rendement
1 630 euro is voor een elektrotechnisch installateur of een keurder een investering die zich na enkele opgeleverde installaties terugbetaalt. Bovenal: de documentatie die een 4-draadsinstrument oplevert, is juridisch houdbaar. Bij een hercontrole na een storing kan geen deskundige de meetwaarden in twijfel trekken — en dat is de eigenlijke waarde van het instrument.
Meer informatie: 4-draads aardingsmeter GRT300-NIST bekijken in de shop →
